Бага чулуугаар ихийг буюу дараагийнх нь Эрдэнэт...!


Newszone.mn
2-р сарын 29
16 цаг 13 минут

“Эрдэнэт” гэж байх. Албан ёсны нэршил нь “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ. Саяхныг хүртэл Монгол, ОХУ-ын Засгийн газрын 51, 49 хувийн өмчлөлтэй явсан эл үйлдвэр 40 гаруй жилийн дараа бүтнээрээ манайд ирсэн түүхтэй. Тэр нь 2016 он. Санаж байгаа бол Ч.Сайханбилэг Ерөнхий сайдын хувиар “Эрдэнэт” 100 хувь Монголын өмчлөлтэй боллоо гэдгийг зарлаж байсан, УИХ-ын сонгуулийн санал хураах өдрөөс яг нэг хоногийн өмнө юм. 2016 оны зургаадугаар сарын 28-нд гэсэн үг. Үүнээс хойших долоон жилийн хугацаанд улс төр, нийгэм, эдийн засгийн хүрээнд юу болж өнгөрснийг энд бичих нь илүүц. 

ОХУ-ын мэдэлд явсан “Эрдэнэт”-ийн өмчлөлийг эх орондоо авчирсан нь хувийн хэвшлийнхний гавьяа гэдэг нь маргашгүй үнэн ч энэ бүхний ард эртнээс зохион байгуулж, урьдчилж бэлтгэсэн сценари бүхий луйврын схем явсан нь түрүүчээсээ гэрэл цохиж, өдгөө шүүхийн шатанд ирээд гацав. Нэгжээд хэсгийн нэрлэж, тодотгосноор “Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг авчирсных нь хариуд энгэрт нь “Улсын баатар” цол зүүсэн ч багадах гавьяатай Худалдаа хөгжлийн банкны эзэн, “сахал” Д.Эрдэнэбилэг ч энэ хооронд гадагшаа хил давж амжсан юм. Үнэхээр дараа нь гарч болох эрсдэл, ачааны хүндийг хувийн хэвшлийнхэн үүрсэн нь үнэн л юм бол өнөөдөр Д.Эрдэнэбилэг Монголдоо байгаад, хууль дуудсан цагт зангиагаа зүүж, гутлаа тослоод нүүр бардам очих байлаа. Гэвч тэгсэнгүй, тийм зүйл ч болоогүй.

Батлан даалтад гадуур байцаагдаж явсан тэрбээр гурван тэрбум төгрөгийн барьцаа тавих нэрийн дор хилийн хоригоо цуцлуулаад зогсохгүй хэдийнэ “Шувуу” ажиллагааны гол автор болсоор жил тойров. Барьцаа тавьсан гурван тэрбумыг нь улсын орлого болгож, түүнийг ирсэн даруйд нь цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргасан ч “Эрдэнэт”-ийг бүхэлд нь залгих гэж байсан Д.Эрдэнэбилэг тэргүүтэнд үдийн хоолны даруулга төдий задгай мөнгө. Чухамдаа үүнийг зориуд тодотгоод байгаа нь шалтгаантай. Юу гэхээр “Эрдэнэт”-ийн 49 хувьд хамаарах хулгай, луйврын схемийг ханз татах эсэх нь Д.Эрдэнэбилэгийг эх орондоо ирэхээс эсвэл албадан авчрахаас өөр аргагүйд хүрсэн энэ цаг үед Засгийн газрын хуралдаанаас нэгэн тогтоолыг баталж, Ерөнхий сайд алх цохьжээ.

Тогтоолын хүрээнд зэс, молибденийн баяжмал бүтээгдэхүүнийг биржээр арилжаалах нэр төрөл, ангилалд багтаахаар болж байгаа юм. Үндсэндээ хоёр тусгай зөвшөөрөл эзэмшдэг “Эрдэнэт” үйлдвэрээс гаргасан зэс, молибденийн нийт баяжмалын 5-10 хувийг биржээр арилжаалах нь. Арилжаалах тоон хэмжээ нь арав хүрэхгүй хувьд хэлбэлзэж буй нь үйлдвэрийн зүгээс 2024 онд зургаан аж ахуйн нэгжид 621.5 мянган тн зэсийн, дөрвөн компанид 6,240 тн молибденийн баяжмал нийлүүлэх гэрээ үзэглэсэнтэй холбоотой. Гэрээ бол гэрээ. Гэхдээ чамлахаар чанга атга гэдэг. “Эрдэнэт”-ээс 2024 онд гаргах нийт бүтээгдэхүүнээс ядаж 10 хувийг биржээр арилжаалах нь тэнд ужгирсан авлига, албан тушаалын байдал, эрх мэдэлтнүүд, эвэртэн туурайтнуудын ашиг сонирхлыг зогсооход эхлэл болж мэднэ.

Ердөө л жилийн өмнөхөн дөө, "Эрдэнэт" үйлдвэрт зэсийн худалдааны гэрээ хийж өгсний хариуд 2018 онд 6.3 сая ам.доллар Монголд орж ирсэн тухай Хуулийн сайд асан Х.Нямбаатар мэдэгдэж явлаа. Үүний таван сая ам.долларыг тухайн үеийн Ерөнхийлөгчийн багийнхан авч, үлдсэн 1.3 сая нь Т.Бадамжунайд очсон нь түүнийг албадан авчирсан нэг шалтгаан гэдгийг ч хэлж байв. Үндсэндээ хоногт 88 мянган тонн хүдэр боловсруулж, тэрбум төгрөгийн борлуулалт хийж, 2.6 тэрбумыг улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлдэг эл аварга үйлдвэрт энэ мэт ашиг сонирхлын схем аалзны тор мэт хэрсэн нь олон. Ил болсон нь Ерөнхийлөгч асан, иргэн Т.Бадамжунай нарынх болохоос зэсийн гэрээ хийхэд нь зуучлахаас эхлээд шахаа хийж ирсэн нь эртнийх, улстөрчдийн ашиг сонирхол тэнд хүлээтэй явдаг танил технологи. Сонгуульд ялсан нам нь хамгийн түрүүнд “Эрдэнэт”-ийн удирдлагыг өөрчилж, тэгэхдээ бас сорчилдог нь ийм л шалтгаантай.

Гагцхүү төдийгөөс өдий хүртэл ил, далд явсан “Эрдэнэт” дэх ашиг сонирхлын аварга царсыг нураах эхний алхмыг Засгийн газраас ийнхүү хийлээ. Яг л “Эрдэнэс Тавантолгой” шиг. Жилдээ 30 сая тн-ыг экспортолно гэхээр хэтэрхий өөдрөг төсөөлөл гэсэн шүүмжлэл дагуулдаг Монголын нүүрс 70 саяд хүрч дабльдсан нь өнгөрсөн оны үзүүлэлт. Үүний ард ганцхан шалтгаан бий. Тэр нь биржийн арилжаа. Зөвхөн ингэж арилжаалсан 15 сая тн нүүрсний борлуулалтын орлого 2.2 тэрбум ам.доллар гэхээр ямар хэмжээний өрсөлдөөн тэнд өрнөдгийг төвөггүйхэн ойлгож болохоор. Өөрөөр хэлбэл, өрсөлдөгч, худалдан авагч, бүр үнийн дүн нь нээлттэй, шилэн явдаг нь биржийн арилжааны онцлог, давуу тал нь. Хэн, хэрхэн оролцох тоглоомын дүрэм нь ойлгомжтой гэсэн үг. “Эрдэнэс Тавантолгой”-д ужгирсан нүүрсний хулгайн асуудлыг ч үүгээр цэгцэлсэн. Одоо тэнд хулгай байхгүй. Үндсэндээ асуудал цэгцэрсэн. Харин удахгүй зэс, молибденийн бүтээгдэхүүнийг биржээр арилжаалах тогтоолын хүрээнд “Эрдэнэт”-ийг цэгцлэх нь.

Өнөөдөр 10 хувьд хүргэнэ гэж ярьж буй ч маргааш 20, нөгөөдөр 30 хувьд очно. Тэр хэрээр зэсийн гэрээ дагасан далд эдийн засгийн нөлөө хумигдаж, үйлдвэр өөрөө шилэн, нээлттэй болно. Улсын төсөвт оруулах үр нөлөө нь жин дарна. Тийм нөхцөлд тэнэг л биш бол тийш ашиг сонирхлоо шингээх, гар дүрэх улстөрч байтугай албан тушаалтан ч гарахгүй. Бага чулуугаар ихийг хөдөлгөнө гэж ердөө л энэ!

Г.Эрхэс

Uzeg.info



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай байгууллага хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих





Шинэ мэдээ

Л.Оюун-Эрдэнэ “Ц.Элбэгдорж захиалагч” гээд Ц.Элбэгдорж “Т.Чимгээ нар алуурчин” гэв4 сар 19. 9:30Цаг хугацаа агуу шүүгч гэдгийг “...Цагаан суваргын ордод Төр хувь эзэмшихгүй” гэсэн УИХ-ын тогтоол харуулж байна шүү, улстөрчид өө?!4 сар 19. 9:00Хүрээ амаржих газрын удирдлага М.Мөнхсайхан, Д.Цэцгээ, жижүүр эмч, төрөх тасгийн эмч нартай хариуцлага тооцоё4 сар 18. 20:34Ц.Элбэгдорж: “Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг авсан схемийг Монголбанкны ерөнхийлөгч байсан Н.Золжаргалаас асуу л даа4 сар 15. 11:00Ц.Элбэгдорж: Д.Дорлигжаваас “янз бүрийн юм” сонсогдоод байхаар нь “Чи ажлаа өг” гээд Хууль зүйн сайд болж холдож байсан4 сар 15. 10:30Л.Оюун-Эрдэнэ: Цаг хугацаа дотоодод ч, гадаадад ч үнэн төрхийг чинь өдөр өдрөөр илчилнэ4 сар 15. 10:08Ц.Элбэгдорж: “...“Эрдэнэт үйлдвэр” эмчилгээ тэжээлийн цэгт очсон, хөгширсөн” гэсэн нь миний үгийн алдаа байсан4 сар 15. 9:30Х.Баттулгыг Орост “дуудсан” уу4 сар 15. 9:00Л.Болдхүү: Хувь хүний мэдээллийг зөвшөөрөлгүйгээр ашигласан, бусдад тараасан тохиолдолд торгох, зорчих эрх хасах, хорих хүртэл ял эдлүүлэхээр хуульд заасан4 сар 12. 11:13С.Зоригийг Ерөнхий сайдаар томилох асуудал яригдаагүй гэв үү4 сар 12. 11:10Г.Амартүвшин: Арилжааны банкууд эдийн засагт санхүүжилт хийхгүй, цалингийн зээлээр ашгаа хийж байна4 сар 12. 10:34Л.Оюун-Эрдэнэ: Нүглээ нуух гэж гэмгүй хүмүүсийг хэлмэгдүүлчихээд битгий маазраад бай!4 сар 12. 9:43Хурандаа О.Ганхуяг: Дүнжингаравын хийн дэлбэрэлтийн дүгнэлт одоо болтол гараагүй байгаа нь хачирхалтай4 сар 12. 9:00Б.Наранбат: СӨХ-ны төлбөрөө төлөөгүй бол Монголбанкны хар жагсаалтад оруулахаар хуулийн төсөлд тусгажээ4 сар 11. 13:42“Анхаараарай. Сан-Францискогоос ярьж байна”4 сар 10. 13:00Цэнхэр дугаар хэмээх “ГӨЛӨГ ТӨӨРҮҮЛЭХ ” ажиллагаа4 сар 10. 10:33Л.Оюун-Эрдэнэ, Ц.Элбэгдорж нарын "дисс"-ын араас...4 сар 9. 13:51Х.Нямбаатар: Хаусаар мөнгө угаах нь Ц.Элбэгдоржийн хувьд энүүхэнд биз4 сар 9. 13:31С.Амарсайхан: Амиа алдсан алба хаагчийн ар гэр, үр хүүхдүүдийг Монголын төр, ОБЕГ хамгаалан түших болно4 сар 9. 13:00Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийг “ХАЛЗ МЭТГЭЛЦЭЭН“-д дуудлаа4 сар 9. 12:30Ц.Элбэгдорж: Л.Оюун-Эрдэнийг тойрсон хүмүүсийн л амьдрал сайхан байгаа байх. Бусдынх нь амьдрал НОЙЛ заасан4 сар 9. 12:00Э.Бат-Үүл: Л.Оюун-Эрдэнэ гудамжинд яваа Элбэгээг ноцож байхын оронд гуравдагч хөршүүдийн зах зээлийг ДАЙЛААР МОРДОХ хэрэгтэй4 сар 9. 11:30С.Зоригийн хэргийг мөрдөгчид илрүүлсэн. Алуурчид нь одоо ч сэжигтэн хэвээрээ гэв4 сар 9. 11:00АН дахь “G хүч”-нийхэн цагдааг чиглэсэн хоёр акц төлөвлөсөн гэв үү?!4 сар 9. 10:30Ц.Элбэгдорж: Зоригийн хэргийн алуурчдыг мөрдөгчид илрүүлсэн. Хууль шүүх тогтоосон. Тэр алуурчид одоо ч сэжигтэн хэвээрээ4 сар 9. 10:00Ямар ч хуульд сэтгүүлчээр ажиллахыг хориглосон заалт байхгүй4 сар 9. 9:30“Эрдэнэтийн овоолго”-уудын 34 хувийг Баялгийн санд авч чадах уу4 сар 9. 9:19Л.Оюун-Эрдэнэ: Та С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг одоо хүртэл ахуйн аллага гэж бодож явдаг юм биш биз дээ?!4 сар 8. 9:02Л.Оюун-Эрдэнэ “С.Зоригийг хөнөөсөн хэрэг”-ийн захиалагчаар Ц.Элбэгдоржийг нэрлэв үү4 сар 1. 12:22Р.Сэддорж: Говь нутаг маань хөгжиж, хүн ам, үйлдвэрлэл, эдийн засаг хурдацтай өсч байгаа ч цаашид усгүй бол энэ бүх зүйл юу ч биш болно3 сар 29. 11:49

Эхлэл  Редакцын бодлого  Холбоо барих NEWSZONE.MN © 2024 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.